Wegwijzer naar betrouwbare informatie over jouw geldzaken
Alle thema's in één oogopslag
Meer thema's
thema
gratis
Onderwijsniveau:
  • HAVO onderbouw
  • VMBO bovenbouw
  • VMBO onderbouw
  • VWO onderbouw
NIBUD leerdoelen:
  • De geldzaken organiseren
  • Inkomsten verwerven
  • Verantwoord besteden
  • Voorbereid zijn op (on)voorziene gebeurtenissen
Aanbieder:
  • Aisa Amagir, onderzoeker en lerarenopleider economie HvA

Spaarwijs

Beschrijving leermiddel

Deze lessenserie, bestaande uit 8 lessen, is speciaal ontwikkeld voor het vmbo. In het materiaal ligt de nadruk op praktische opdrachten, die gerelateerd zijn aan onderwerpen in de echte wereld. Er is veel ruimte voor reflectie en discussie.

Het doel van de lessenserie is een spaardoel opstellen voor iets wat je graag wil kopen of doen. Om dit doel te behalen gaan leerlingen in kaart brengen wat zij precies uitgeven en hoeveel er binnenkomt, maar ook waar je allemaal op kunt besparen en hoe je voor inkomsten kunt zorgen.

Het programma omvat acht lessen van 50 minuten. De lessen bevatten verschillende didactische werkvormen, zoals het maken van een mood board, spaarplan en filmpje.

De lessenserie is ontwikkeld door Aisa Amagir, onderzoeker en lerarenopleider economie aan de Hogeschool van Amsterdam. De  effectiviteit van deze lessen is middels wetenschappelijk onderzoek aangetoond, lees hier meer.

Onderwerpen/leerdoelen

  • Administratie op orde brengen
  • Zelf geld verdienen
  • Overzicht houden over inkomsten en uitgaven
  • Keuzes maken
  • Verleidingen de baas blijven
  • Prijzen en producten vergelijken
  • Plannen met geld
  • Sparen
  • Kennis hebben van financiële begrippen en onderwerpen

Werkvorm

Het lesprogramma richt zich op de NIBUD-competenties verantwoord uitgeven, sparen en plannen. Vier uitgangspunten staan centraal:

1. Ervaringsleren. Leerlingen leren op basis van concreet gedrag, reflectie en het opdoen van nieuwe ervaringen. Dit zorgt ervoor dat ze geïnteresseerd zijn, dat het over hun persoonlijke situatie gaat en dat ze het geleerde in de echte wereld in de praktijk kunnen brengen.

2.Een persoonlijk spaardoel stellen.

3. Gedragsinzichten. Specifiek het inzicht dat mensen kleine uitgaven vaak over het hoofd zien en onderschatten hoeveel geld hiermee gemoeid is.

4. Leerlingen krijgen take-home opdrachten mee om met de ouders te bespreken.  

Benodigde lestijd

8 lesuren van 50 minuten.

Docentenondersteuning

De docent stuurt de les en fungeert als gespreksleider. Er is een docentenhandleiding waarin per onderwerp een toelichting wordt gegeven. Ook zijn er links naar nuttige websites met verdiepende informatie. 
De lessen worden ondersteund met animatieclips. In de clips wordt de instructie gegeven voor de opdrachten en worden de concepten toegelicht. Belangrijk is dat de docent leeringen stimuleert om te praten over geld.

Datum publicatie leermiddel

November 2019

Powerpoint presentaties en overige downloads

De docentenhandleiding en het werkboek vind je hier:

1. Hoe kun je je droom realiseren?

Leerlingen gaan in deze les een persoonlijk spaardoel formuleren.
Powerpoint presentatie les 1

2. Wat komt erin en wat gaat eruit?

Leerlingen leren korte-, middellange- en lange termijndoelen stellen. Ze leren een overzicht te maken van hun inkomsten en uitgaven en weten het verschil tussen dagelijkse uitgaven, incidentele uitgaven en vaste lasten.
Powerpoint presentatie les 2

3. Bewaar je geld!

Leerlingen gaan aan de slag en maken een spaarplan. Hoe lang en hoeveel moet je sparen om je spaardoel te bereiken?
Powerpoint presentatie les 3

4. De Latte Facor (of Red Bull factor):

Wat doe je als je onverwachts minder geld te besteden hebt? En hoe zorg je ervoor dat je genoeg geld overhoudt voor belangrijke uitgaven? Leerlingen leren prioriteiten stellen en impulsief koopgedrag herkennen .
Powerpoint presentatie les

5. Hoe verdien je (meer) geld?

In deze les gaan leerlingen een script maken voor een filmpje waarin de volgende onderwerpen aan bod komen:
Aan welke dingen geven jongeren hun geld uit en waarom?
Hoe kunnen jongeren op een slimme manier besparen?
Hoe kunnen jongeren aan meer inkomsten komen?
Powerpoint presentatie les 5

6. Hoe neem je een financiële beslissing?

Waarom kies je voor een bepaald merk of een bepaald product? Hoe wordt je beïnvloed in de keuzes die je maakt? Welke afwegingen kun je maken als je iets wilt kopen?
Powerpoint presentatie les 6 

7. Neem een beslissing, realiseer je droom!

In deze les moeten de leerlingen op een computer werken. Leerlingen gaan de stappen voor het nemen van een financiële beslissing toepassen op hun eigen spaardoel.
Powerpoint presentatie les 7

8. Realiseer je droom!

Aan de hand van een stellingenspel blikken leerlingen terug op wat zij geleerd hebben en geven zij hun mening over diverse stellingen over geld.
Ook wordt er stilgestaan bij de individuele spaardoelen, en hoe de leerlingen de komende tijd door kunnen gaan met sparen.
Powerpoint presentatie les 8

    Bewaar deze informatie
    download als pdf
    Deel deze informatie met anderen:
    Weet jij wat de Nibud leerdoelen zijn?
    Bekijk het antwoord

    Het Nibud wil kinderen en jongeren leren omgaan met geld, zodat zij later financieel redzaam zijn. Hiervoor zijn leerdoelen opgesteld die aangeven wat kinderen bij verschillende leeftijden zouden moeten kennen en kunnen.

    Wat moeten kinderen op geldgebied leren?

    De leerdoelen verschillen per leeftijdscategorie, omdat kinderen van verschillende leeftijden andere vaardigheden en interesses hebben. De onderwerpen zijn voor alle leeftijdscategorieën vergelijkbaar, ze hebben betrekking op:

    • Inkomsten verwerven: zelf geld verdienen, rechten plichten en verantwoordelijkheden kennen.
    • Geldzaken organiseren: de waarde van geld kennen, betalingen veilig en adequaat uitvoeren, administratie op orde brengen en houden, inkomsten en uitgaven.
    • Voorbereid zijn op (on)voorziene gebeurtenissen: sparen en plannen, anticiperen op ongeplande omstandigheden.
    • Verantwoord besteden: keuzes maken, verleidingen de baas blijven, verantwoord lenen.

    De leerdoelen voor de verschillende leeftijden sluiten op elkaar aan en hebben een doorgaande lijn: de leerdoelen voor oudere leeftijden zijn een uitbreiding en/of een verdieping van de leerdoelen die voor de jongere leeftijden gelden.

    Spaarwijs les 1