Leermiddelen Voortgezet Onderwijs

Hier vind u alle lesmaterialen voor financiële educatie gericht op het voortgezet onderwijs. Het lesmateriaal is in opdracht van Wijzer in geldzaken geanalyseerd door SLO (Nationaal Expertisecentrum Leerplanontwikkeling).

BizWiz (BizWorld)
Project waarin leerlingen van 13 tot 15 jaar kennismaken met de wereld van financieringen en investeringen. Het is een speelse, praktijkgerichte aanvulling voor bijvoorbeeld het vak economie in de onderbouw van vmbo, havo en vwo. Het project beoogt leerlingen in een realistische context kennis te laten maken met de grondslagen van het ondernemen. Lees meer over BizWiz

Mijn geldzaken? Die regel ik zelf (Nibud)
Lees- en doeboek over financiën bestemd voor leerlingen met een licht verstandelijke beperking. In het materiaal staat veel informatie om te lezen en duidelijke instructies die de leerling stap voor stap volgt. Bij het gebruik van het boek speelt de begeleider vooral een coachende rol. Lees meer over Mijn geldzaken? Die regel ik zelf

Grip op de knip (Nibud)
Spel over budgetteren voor leerlingen in de tweede fase van het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs. In dit spel moet een groep spelers een deel van de begroting van een huishouden maken. Er zijn tien verschillende huishoudens, zoals een werkende alleenstaande jongere en een echtpaar met twee kinderen. Lees meer over het spel Grip op de knip

Waardeloze kaartspel (Ubuntu Theatre Organisation)
Kaartspel om het financiële bewustzijn van kinderen vanaf acht jaar te vergroten. Spelenderwijs leren de kinderen nadenken over geld verdienen, uitgeven en sparen. Het spel sluit goed aan bij de vakken 'wereldoriëntatie', 'maatschappijleer' en 'economie'. Lees meer over het Waardeloze kaartspel

In & Out, omgaan met geld voor vmbo (Nibud)
Materiaal voor de onder- en bovenbouw van het vmbo. Ontwikkeld naar aanleiding van het feit dat veel jongeren te gemakkelijk geld uitgeven zonder de consequenties daarvan te kunnen overzien. Gebleken is dat leerlingen in het vmbo vaker geld lenen dan leerlingen van de havo of het vwo. Doel van het lesprogramma is leerlingen stimuleren een gezonde financiële huishouding te voeren. Lees meer over In & Out en lees ook de ervaringen uit de praktijk

Ik wil!, prestatie omgaan met geld voor het beroepsonderwijs (Nibud)
Serie lesmaterialen voor studenten in het beroepsonderwijs (niveau 3 en 4), waarin aandacht wordt besteed aan het voorkomen en oplossen van schulden. De onderwerpen van de prestaties zijn: het aanpassen aan een nieuwe financiële situatie, bewust consumeren, inzicht in het eigen geldgedrag en het maken van afspraken over gemeenschappelijke geldzaken. Lees meer over de prestaties Ik wil!

Geld en je leven (De Nederlandsche Bank)
Interactieve tentoonstelling over geld. De doelgroep is 12- tot 16-jarige leerlingen in de bovenbouw van het primair onderwijs en in het voortgezet onderwijs. Het doel is hen uit te dagen na te denken over wat zij met hun geld doen en wat geld eigenlijk met hen doet. Een bezoek aan de tentoonstelling past goed binnen het vakken economie en maatschappijleer.  Lees meer over Geld en je leven

Jouw geld! (Nibud)
Jouw geld! is een lespakket voor leerlingen in het praktijk- en voortgezet speciaal onderwijs. Doel van het lesprogramma is het stimuleren van leerlingen een gezonde financiële huishouding te voeren. De volgende thema's komen o.a. aan bod: Bijverdienen- Prijsbewust (alles kost geld)- Sparen en lenen- Schulden- reclame en merken- Bankrekening- Hoe zit het later met je geld (zelfstandig wonen) en Wat voor geldtype ben jij? Lees meer over Jouw geld!

Leren budgeteren (Gemeente Castricum)
Doel van dit project is jongeren stimuleren bewust en verantwoordelijk met geld om te gaan. Als middel is gekozen voor het opzetten van een leerlingonderneming. De handreiking sluit goed aan bij de vakken wereldoriëntatie, maatschappijleer en economie. Lees meer over Leren budgeteren

Zakgeldkrant (Nibud)
De zakgeldkrant is bedoeld voor leerlingen in de onderbouw van het voortgezet onderwijs waarmee aandacht wordt gevestigd op jongeren en schulden. Het doel is leerlingen te laten inzien dat geld uitgeven betekent dat er keuzes gemaakt moeten worden. De krant bevat korte opdrachten, handige tips, voorbeelden en andere informatie. De krant past goed binnen de vakken maatschappijleer en economie. Lees meer over de Zakgeldkrant en lees ook de ervaringen uit de praktijk

Geld moet rollen (De Nederlandsche Bank)
Interactieve, digitale lessen over geld en betalen voor het vmbo. De lessen zijn op onderbouw- en bovenbouwniveau uitgewerkt. Thema's onderbouw: de functies van geld, munten, bankbiljetten, een betaalrekening, de manieren van betalen met geld, de chipknip en een incassomachtiging. Thema's bovenbouw komen naast de bovenstaande onderwerpen ook de onderwerpen inflatie, koopkracht en wisselkoersen aan bod. Lees meer over Geld moet rollen

Ook geld kost geld (De Nederlandsche Bank)
Lesbrief economie voor de tweede fase van het voortgezet onderwijs. Het doel van de lesbrief is om leerlingen inzicht te geven in de verschillende manieren waarop betaald kan worden en in de kosten en veiligheid daarvan. In deze lesbrief wordt aandacht besteed aan een soepele en veilige afhandeling van alle betalingen, beide zaken op Europees niveau en in Europees verband. Lees meer over Ook geld kost geld

Prijsstabiliteit, waarom is dat belangrijk voor jou? (De Nederlandsche Bank)
Informatiepakket over het belang van prijsstabiliteit, gezien vanuit het persperctief van de consument. Het pakket is gericht op de onderbouw van het voortgezet onderwijs en kan worden ingezet tijdens het vak economie.
Aan de orde komen de waarde van geld, koopkracht, consumentenvertrouwen en de rol van het Eurosysteem, de Europese Centrale Bank en de nationale banken van de eurolanden. Lees meer over Prijsstabiliteit, waarom is dat belangrijk voor jou?

Van krediet tot recessie (De Nederlandsche Bank)
Lesbrief economie voor de tweede fase van het voortgezet onderwijs. Deze lesbrief gaat over de kredietcrisis en alle partijen die direct of indirect hiermee te maken hebben, zoals de (centrale) banken en andere financiële instellingen, de consumenten, producenten, spaarders en beleggers en natuurlijk de overheden. Er wordt gekeken naar de wereldwijde gevolgen en de verbanden tussen de berichten over de wereldwijde gevolgen van de crisis. Lees meer over Van krediet tot recessie

Waar voor je geld (De Nederlandsche Bank)
Lesbrief economie voor de tweede fase van het voortgezet onderwijs. Het doel van de lesbrief is om leerlingen inzicht te geven in de factoren die van invloed zijn op de inflatie en hoe je die berekent. In deze lesbrief wordt aandacht besteed aan inflatie en monetair beleid, beide zaken op Europees niveau en in Europees verband. Prijsstabiliteit is de hoofddoelstelling van het Eurosysteem, want elke burger wil graag 'waar voor zijn geld'. Lees meer over Waar voor je geld

Geldwerk (Sichting Spondi)
Lesmateriaal voor het leren omgaan met geld en inzicht krijgen in bankzaken en budgetteren. Deel 1 en 2 geven stapsgewijs inzicht in thema's rond dagelijkse uitgaven, vaste lasten, budgetten en bankzaken. Deel 3 besteedt aandacht aan de meest voorkomende bankhandelingen en deel 4 is bedoeld voor jongeren die extra voorbereid moeten worden op het zelfstandig (kunnen gaan) wonen, vooral waar het de financiën betreft. Lees meer over Geldwerk

Een rijk verleden (Geldmuseum)
Lesmateriaal voor leerlingen in de bovenbouw van het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Tijdens de rondleiding door het Geldmuseum ontdekken leerlingen de verhalen over de geschiedenis van geld, de productie van geld en een kijk op de Geldproductie. Het tweede deel van het programma bestaat uit een interactief bezoek aan de vaste presentatie. Lees meer over Een rijk verleden en lees ook de ervaringen uit de praktijk

PrOmotie, Rekenen en wiskunde (Edu'Actief BV)
Methode voor het praktijkonderwijs. Het lesmateriaal voor Rekenen en Wiskunde besteedt met name aandacht aan onderwerpen die belangrijk zijn voor maatschappelijke redzaamheid, zoals bijvoorbeeld geldrekenen, meten, tijd en zakrekenmachine. Het werkboek Geld kan ingezet worden voor financiële educatie. Lees meer over PrOmotie, Rekenen en wiskunde

PrOmotie, Cultuur en Maatschappij (Edu'Actief BV)
Methode voor het praktijkonderwijs. De leerstof is gegroepeerd rond vijf overkoepelende thema's: Rondom je ruimte; Op je gezondheid; Leuke dingen; Geldzaken; De maatschappij. De werkboeken Ik betaal, Een grote aanschaf, Rondkomen, Huur een woning, Werk en inkomen kunnen ingezet worden voor financiële educatie. Lees meer over PrOmotie, Cultuur en maatschappij

Percent Management & Organisatie (ThiemeMeulenhoff Voortgezet Onderwijs)
Methode gericht op zelfstandig leren en de eindtermen. Verwerkingsmateriaal is opgenomen in de studiehulp, die tevens instaptoetsen en voortgangscontrole bevat. Van sommige opdrachten staan de uitwerkingen in de studiehulp en van andere in het antwoordenboek voor de docent. Verder is materiaal voor praktische opdrachten opgenomen. Lees meer over Percent management & Organisatie

Wijs!, methode verzorging voor de basisvorming (ThiemeMeulenhoff Voortgezet Onderwijs)
Basisvormingsmethode verzorging met edities voor het vmbo/lwoo, vmbo-kgt en havo/vwo. Er is aandacht voor praktische zorgvaardigheden, eigentijdse thema's die afzonderlijk van elkaar te gebruiken zijn en het vormen van een eigen mening. Leerboek 2, hoofdstuk 6 Consument (over omgaan met geld, consumentenrecht, uiterlijk en reclame, milieubewust kopen) kan ingezet worden voor financiële educatie. Lees meer over Wijs!

Geld genoeg? (Codename Future)
Webbased vakoverstijgend project over financiële bewustwording, bedoeld voor alle klassen van het vmbo. Het project sluit aan bij de vakken economie en maatschappijleer. Centraal staat het thema persoonlijke financiën en koopgedrag, met name toegespitst op individuele keuzes van jongeren, nu en in de toekomst. Lees meer over Geld genoeg? en lees ook de ervaringen uit de praktijk

Gewoon zo! Geld (Eenvoudig communiceren)
Lesmateriaal voor onder andere leerlingen in het praktijkonderwijs en cursisten in het NT1- en NT2-onderwijs om te leren omgaan met geld. De reeks is speciaal bedoeld voor mensen die moeilijk lezen en hulp kunnen gebruiken bij het regelen van dagelijkse zaken. Het materiaal bestaat uit vier delen. Elk deel behandelt een specifiek onderwerp op het gebied van geld, waarmee de leerling in zijn dagelijks leven te maken krijgt. Lees meer over Gewoon zo! Geld

Kijk op geld (ETV.nl)
12-delige tv-serie over omgaan met geld, bedoeld voor jongeren vanaf 14 jaar en volwassen Nederlanders met een niet-Nederlandse achtergrond. Het materiaal kan ingezet worden in het mbo, volwassenenonderwijs of in themabijeenkomsten in buurthuizen of andere organisaties. Lees meer over de tv-serie Kijk op geld

Kontakt, verzorging voor de onderbouw (Noordhoff Uitgevers)
Methode voor het vak verzorging, onderdeel van de Explora-reeks. In de methode wordt gewerkt met zogeheten DO-IT's. Dit zijn mini-projecten van 1 of 2 lesuren, waarmee leerlingen zich de theorie, via praktische opdrachten eigen maken. Lees meer over Kontakt, verzorging voor de onderbouw

Meer keuze met geld (Autoriteit Financiële Markten)
Online spel over omgaan met geld, bedoeld voor het voortgezet onderwijs. Het spel heeft tot doel om jongeren slimme financiële keuzes te laten maken. De speler krijgt virtueel geld tot zijn beschikking en moet daar in verschillende situaties meer van proberen te maken. Lees meer over Meer keuze met geld

Scholenstrijd (SLO, nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling)
Online beleggingscompetitie voor het vak economie in de tweede fase. Het doel van het spel is:
1. leerlingen leren financiële informatie goed te interpreteren; 2. leerlingen de relatie te laten ervaren tussen financieel-economisch nieuws en beurskoersen;
3.leerlingen de samenhang tussen de vakken Economie en Management & Organisatie te laten zien. Lees meer over Scholenstrijd

 C(r)ash, omgaan met geld (Work-Wise)
Training voor jongeren vanaf vijftien jaar, gericht op het aanleren van vaardigheden waardoor zij beter kunnen omgaan met geld. Het programma is ontwikkeld voor jongeren met een gedragsproblematiek die over onvoldoende vaardigheden beschikken op het gebied van omgaan met geld, maar kan ook worden ingezet in het regulier onderwijs. Lees meer over het spel C(r)ash

Fundament (LWEO)
Methode economie voor het derde leerjaar havo/vwo. De stof sluit aan bij de belevingswereld van de leerlingen maar er is veel meer nadruk op vaardighedenonderwijs. Niet alleen algemene vaardigheden, maar ook vakspecifieke vaardigheden. Onderwerpen uit de lesbrief 'Kopen en werken' kunnen ingezet worden voor financiële educatie. Lees meer over Fundament

SpangaS Leergeld (NTR SchoolTV)
Lespakket over omgaan met geld voor de bovenbouw van het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Het pakket kan worden ingezet tijdens de rekenlessen (BAO), economie of verzorging (VO) of vakoverstijgend als project. Centraal staan vijf speciale afleveringen over financiële educatie van de soap SpangaS. In de context van een spannend verhaal rondom leerlingen van het Spangalis College komen verschillende financiële thema's aan de orde: sparen, lenen, zakgeld, de invloed van reclame, uitgaven afstemmen op inkomsten. Lees meer over Spangas Leergeld