Ervaringen in het voortgezet onderwijs
Maak een keuze uit de gebruikte leermiddelen voor het Voortgezet
Onderwijs:
Digitaal/ multimediaal lespakket Geld Genoeg?
(Codename Future)
Gastlessen van Mad Science
Zakgeldkrant (Nibud)
In & Out! (Nibud)
Pincode (Noordhoff Uitgevers VO).
Digitaal/ multimediaal
lespakket Geld Genoeg? (Codename Future)
Petra Schijvens
Docente economie, 2e klas vmbo, Liemers College, Didam
Carlo Kok
Afdelingshoofd, Liemers College, Didam.
Petra: 'Ik hoefde me niet te verdiepen in het
onderwerp. Als docent economie interesseert financiële educatie mij
sowieso. Het doornemen en doorgronden van de in totaal tien lessen
nam wel tijd in beslag. Dat komt ook doordat ik koos voor een
digitaal lespakket. Je moet dan van tevoren alle filmpjes bekijken,
zodat je bij vragen een juist antwoord kunt geven. Niet alleen over
de behandelde stof, maar ook over de werking van het
computerprogramma.
Praktische insteek
In de planning moest ik daarnaast rekening houden met een
klaslokaal dat over voldoende computers beschikt. Het lespakket
gaat goed in op de bewustwording wat geld betekent in het dagelijks
leven. De praktische insteek maakt het voor leerlingen niet alleen
nuttig, maar ook leuk. Ze hebben bijvoorbeeld met een camera hun
ouders geïnterviewd hoe zij met geld omgaan. Ook liet ik hen kijken
naar tv-programma's als Dubbeltje op zijn kant, waar we dan
discussies over voerden. Soms ontbrak wel de theoretische
achtergrond. Bijvoorbeeld bij een onderwerp over lenen. Daar werd
niet geleerd hoe de rentepercentages tot stand komen. Maar al met
al is het leren omgaan met geld ontzettend belangrijk. We geven
hier zeker vervolg aan.'
Carlo: 'Financiële educatie past in de ambitie
van onze school om beter aan te sluiten op de belevingswereld van
leerlingen en om, waar mogelijk, af te wijken van de gebaande paden
in het onderwijs. De Handreiking zorgt ervoor dat het eenvoudig en
snel is op te pakken. Dat moet ook wel, anders wek je juist
weerstand op bij de docenten en de leerlingen. Wij zijn een
overwegend 'witte school' in een plattelandsgemeente, maar ook hier
hebben jongeren moeite om nee te zeggen tegen alle koop- en
reclameprikkels. Als school menen we dat je hierin ook ouders moet
betrekken. We hebben elk jaar een conferentie van de
oudersgeleding, waarin thema's als cyberpesten of alcoholgebruik
aan bod komen.
Samenhang tussen vakken
Het komende schooljaar gaan we financiële educatie oppakken. We
vinden het heel belangrijk dat onze leerlingen zich bewuster worden
van hun geldgedrag. We hebben de test gedaan in twee klassen (beide
tweede klas vmbo) en gaan het nu uitbreiden naar álle tweede
klassen van het vmbo en ook de havo en het vwo. Ook streven we
ernaar financiële educatie in andere jaargangen terug te laten
komen en ook in andere vakken. Dat verhoogt de samenhang tussen de
vakken en zorgt ervoor dat het nog beter beklijft.'
Gastlessen van Mad
Science
Wouter Vaes
Docent Engels en coördinator financiële educatie voor alle
vmbo-klassen (kgt2 en gt2), Scholengemeenschap Philips van Horne,
Weert.
'We hebben ervoor gekozen financiële educatie op te pakken als
project, op de projectdag. Hierdoor kwam het onderwerp terug in
verschillende vakken, zoals bij mens & maatschappij,
geschiedenis en aardrijkskunde. In die vakken hebben wij de lessen
economie verwerkt. We lieten twee gastlessen verzorgen door bureau
Mad Science, aanbieder van educatieve wetenschappelijke
groepsactiviteiten. Een derde les over financiële educatie is door
een mentor gegeven.
'Je geld of je leven'
Na de lessen van Mad Science hebben we twee projectdagen gehad
waarin het onderwerp aan bod kwam. Tijdens mens & maatschappij
kregen de leerlingen de opdracht een bordspel te maken waarin zij
de opgedane kennis moesten laten terugkomen. Dat leverde voor ons
genoeg bewijs dat de kennis op een goede manier is overgebracht. Op
de projectdag woonden de leerlingen op school de toneelvoorstelling
'Je geld of je leven' bij. Hierdoor gaven we het onderwerp geld ook
een culturele waarde mee.
Het is voor onze school nog een heikel punt om de aanvullende
lesmaterialen die op financiële educatie ingaan structureel in de
vakken te laten terugkomen. Het kost toch extra tijd. Daarnaast kun
je niet alles behandelen, zodat bepaalde onderdelen moeten
vervallen. Gelukkig kunnen we dat oplossen door het als project op
te pakken. Het voordeel daarvan is dat het ook door meerdere
docenten wordt opgepakt. Dat verhoogt de onderlinge samenhang
tussen de docenten én tussen de vakken.'
'Zakgeldkrant en
In & Out! (Nibud) en Pincode (Noordhoff Uitgevers
VO)
Bertie Vaes
Docente economie, 3e klas vmbo, Citaverde College,
Nederweert.
Op onze school gebruikten we al Pincode en daar hebben we de
Zakgeldkrant en de In & Out! van het Nibud aan toegevoegd. Het
goede aan deze lesmaterialen is dat leerlingen veel bewuster worden
van wat geld en het uitgeven daarvan inhoudt.
Tijdens de eerste discussie over het huishoudboekje kwam
bijvoorbeeld ter sprake dat sommige jongeren geen flauw idee hebben
wat voor lasten hun ouders hebben. Daar wordt thuis niet over
gepraat. Ook hebben we vergeleken hoeveel zakgeld iedereen krijgt.
En wat iedereen ermee doet: het helemaal opmaken of ook sparen. Het
begrip lenen was interessant, doordat ik de 'spanning' steeds
verder opbouwde. Ik vroeg aan de klas of ze geld zouden lenen om
een scooter te kopen. 'Nooit' was de algemene reactie. Toen ik
opmerkte dat ze dan wel een goedbetaald baantje zouden kunnen
krijgen als pizzakoerier, zag je hen twijfelen. Vervolgens legde ik
hen uit dat lenen niet vanzelfsprekend is, maar dat het soms niet
anders kan. Je moet echter wel goed onderbouwen waarom die lening
dan noodzakelijk is.
Debatavond
Als school willen we de ouders ook graag betrekken bij financiële
educatie. We hebben twee keer geprobeerd een debatavond te
organiseren, maar daar was nagenoeg geen animo voor. We zijn aan
het kijken hoe we ouders toch kunnen interesseren. De lesmaterialen
zijn een goede aanvulling op de bestaande lessen. Hierdoor konden
die lessen sneller worden behandeld. Ik was zelfs eerder klaar dan
vorig schooljaar. Daarnaast gaat financiële educatie in op de
dagelijkse praktijk en dat kwam vooral de discussies ten goede. Ik
laat het dan ook zeker terugkomen in het nieuwe schooljaar. Als
docent economie heb je niet echt training nodig om je kennis bij te
spijkeren. Wel kan het nuttig en leuk zijn om kennis, ervaring en
ideeën uit te wisselen met andere leerkrachten. Het lijkt me leuk
om te weten hoe andere scholen het oppakken.'
