Ervaringen in het primair onderwijs

Maak een keuze uit de gebruikte leermiddelen voor het Primair Onderwijs:

Alles heeft zijn prijs (Teleac/NOT (SchoolTV) 
Reclame Rakkers (Media Rakkers)
Klasse!kas (Bureau voor Levend Leren),

Rijk verleden (bezoek aan het Geldmuseum)

Alles heeft zijn prijs (Teleac/NOT (SchoolTV)

Christel de Leeuw en Lisa van Schilt
Leerkracht groep 8 en leerkracht groep 7, basisschool De Springplank, Huizen.

Christel: 'De handreiking en het lesmateriaal zorgden er vooral voor dat het thema financiële educatie bij Lisa en mij is gaan leven. We hebben er wel veel zelf aan moeten doen om het leuk en aantrekkelijk te maken, zodat de leerlingen er zelfstandig mee aan de slag konden. De filmpjes van SchoolTV zijn leuk, maar mogen in sommige gevallen iets actueler. Er wordt bijvoorbeeld niet gerept over de mobiele telefoon en de kosten die daarmee gemoeid zijn. Dit, terwijl sommige kinderen van groep 8 al een mobiele telefoon hebben, of zullen krijgen zodra ze naar het voortgezet onderwijs gaan.'

Lisa: 'Gaandeweg ontdekten we dat de kinderen al best veel over het onderwerp weten. Dat verraste ons positief. Ze zijn bijvoorbeeld op de hoogte van termen als zwart geld, leningen en de financiële crisis. Dat heeft ook met de huidige tijd te maken. Zo kwam in een van de kringgesprekken een leerling met het verhaal dat zijn vader geen baan meer heeft door de crisis.'

Christel: 'Het is mooi om te zien hoe open kinderen zijn over het onderwerp geld. Bij ouderen is over geld praten vaak nog taboe, maar daar merkten we in de klas niets van.'

Lisa: 'Sterker nog: hoe opener we zelf waren, hoe leuker de kinderen het vonden. Toen tijdens een rekenles over huur- en koopwoningen ook de hypotheek aan de orde kwam, gaf ik mijn eigen situatie als voorbeeld. 'Wat een duur huis, u moet wel heel rijk zijn' waren de reacties. Voorts legde ik uit dat het misschien lijkt alsof ik heel rijk ben, maar dat het huis wel van de bank is. Ook maakte ik duidelijk wat leningen en creditcards inhouden.'

Christel: 'In het begin is het even aftasten en vergt het extra tijd om financiële educatie in het lespakket op te nemen, maar doordat Lisa en ik het samen deden, raakten we steeds enthousiaster. Het is prettig dat je kunt sparren over ideeën en ook samen kunt evalueren.´

Lisa: 'Financiële educatie sluit aan bij meerdere vakken, zoals rekenen, maar ook bij sociale redzaamheid. Het is heel zinvol om kinderen bewust te maken van geld. We blijven er dus zeker aandacht aan geven. Niet elke week het hele jaar door, maar wel thematisch in verschillende lessen. We zullen dan vooral aanhaken aan actuele geldonderwerpen die ook in de media naar voren komen.'

Reclame Rakkers (Media Rakkers)

Nicky Mertens
Leerkracht groep 8, basisschool De Windroos, Wijk bij Duurstede.

'Op onze school werken we al langer met de lesmethode Klasse!kas. Daarom kozen we voor het lespakket Reclame Rakkers. Mijn eerste indruk is dat dit wat statisch is. Het komt eropaan dat je zelf een leuke invulling geeft aan de lessen. Dat heb ik niet als een gemis ervaren. Het was juist prettig dat ik er mijn eigen draai aan kon geven, en de kinderen ook.

In de media duiken veel verhalen op over jongeren die al in de schulden zitten. Het is de verantwoordelijkheid van zowel scholen als ouders kinderen meer bewust te maken van geld. In mijn lessen wijs ik erop dat je hard moet werken voor je geld en dat geld niet oneindig is. Dat betekent dat je soms iets wat je wel graag wilt níet kunt doen of kopen. En dat het beter is om te sparen voor iets dat je wenst en dat je niet zomaar een schuld aangaat.

Lesmethode
In de lesmethode Reclame Rakkers worden kinderen gewezen op alle prikkels en verleidingen waar ze continu aan blootstaan. In de media en reclamecampagnes is dit vanzelfsprekend. Daarom gaf ik hen een opdracht om voorbeelden te zoeken van sluikreclame, zowel thuis, op de weg naar school en op school zelf. Dit pakten ze heel serieus op. Ook doordat er een soort 'competitiegevoel' naar boven kwam: ieder kind wilde zoveel mogelijk voorbeelden noemen. De lijst is heel lang geworden. Dat was wel een eyeopener voor de kinderen. Trainingen om financiële educatie op de juiste manier op te pakken kunnen best nuttig zijn. Maar dan wel zo praktisch mogelijk. Aan ervaringsverhalen en tips en ideeën van andere docenten en scholen heb je het meest.'

Klasse!kas (Bureau voor Levend Leren),
Rijk verleden (bezoek aan het Geldmuseum)

Erik van Helsdingen
Leerkracht groep 8, basisschool St. Nicolaasschool, Odijk.

'Financiële educatie en de behandelde lesmaterialen zijn een belangrijke toevoeging. Ik had er daarom geen moeite mee andere onderdelen 'overboord' te gooien. De kinderen leren er veel van, op een praktische manier.

Het voorbeeld uit Klasse!kas - koop een bal voor de klas - vond ik meer geschikt voor groep 5 en 6. Daarnaast werd het onderwerp budgetteren behandeld, en dat sluit weer beter aan bij het voortgezet onderwijs. Om het geschikt te maken voor groep 8 moest ik er dus wel een eigen invulling aan geven. Zo vroeg ik de kinderen met een ander voorstel te komen. Daarop kwamen ze met een geldactie voor het goede doel. Uit een lijst van tien goede doelen belandde KIKA op de eerste plaats. Het leuke was dat de klas al snel werd verdeeld in diverse subgroepjes. Sommigen verzorgden de pr/communicatie en anderen weer de catering tijdens de activiteiten die werden georganiseerd. Zo hielden we een sponsorloop, waarbij de leerlingen actief op zoek moesten naar sponsors, maar ook een fancy fair. Na afloop maakten we in het kasboek een lijst van de inkomsten en uitgaven.

Quiz
Ook bekeek ik hoe ik andere vaardigheden kon koppelen aan financiële educatie. Na een bezoek aan het Geldmuseum, waarvoor ze ook een offerte moesten aanvragen bij busmaatschappijen voor het vervoer, kregen de leerlingen de opdracht een quiz te maken in powerpoint. Hierdoor testte ik niet alleen of de informatie van het museum was overgekomen, maar ook hun ICT-kennis.

Wat ik graag zou zien, is dat scholen en docenten beter krijgen uitgelegd wat we aan bepaalde lesmaterialen hebben. Nu krijg je een opsomming. Op basis van die informatie is het moeilijk een keuze te maken. Om de lesmethodes vervolgens goed aan te laten sluiten bij de leefwereld van de kinderen, zit er veel werk in van mijzelf. Ik zie dat als een uitdaging, maar besef wel dat niet iedere docent daarop zit te wachten. Het zou eenvoudiger en laagdrempeliger zijn als de Handreiking aangeeft hoeveel tijd je nodig hebt per lesmethode